مسعود قربانی | کارشناس حوزه تأمین مالی جمعی
بازار تأمین مالی جمعی ایران در بهار ۱۴۰۵، پس از وقفه و نااطمینانی ناشی از شرایط جنگی، بالاترین عملکرد فصلی خود را ثبت کرد. مجموع تأمین مالی انجامشده در سهماهه نخست سال به حدود ۶ هزار و ۷۱۴ میلیارد تومان رسید و خردادماه نیز با جذب حدود ۲ هزار و ۹۰۰ میلیارد تومان، رکورد تازهای در تأمین مالی ماهانه این صنعت به ثبت رساند. اصلاح مقررات فرابورس، افزایش سقف تأمین مالی هر طرح، تسهیل فرایند استفاده از تضامین و بازگشت پروژههای بهتعویقافتاده، از عوامل مؤثر بر این رشد بودهاند. همزمان، تعداد سکوهای دارای مجوز نیز تا پایان بهار به ۷۹ سکو افزایش یافته است.
بهار ۱۴۰۵ را میتوان یکی از مهمترین مقاطع صنعت تأمین مالی جمعی ایران دانست؛ فصلی که این بازار پس از وقفه و نااطمینانی ناشی از شرایط جنگی، نهتنها به روند عادی خود بازگشت، بلکه بالاترین عملکرد تاریخ خود را نیز به ثبت رساند.
بررسی دادههای بازار نشان میدهد مجموع تأمین مالی انجامشده در سهماهه نخست سال ۱۴۰۵ به حدود ۶ هزار و ۷۱۴ میلیارد تومان رسیده است؛ رقمی که بالاترین حجم تأمین مالی فصلی از زمان آغاز فعالیت بازار تأمین مالی جمعی در کشور محسوب میشود.
همچنین در خردادماه ۱۴۰۵، با جذب حدود ۲ هزار و ۹۰۰ میلیارد تومان، رکورد جدیدی در تأمین مالی ماهانه این صنعت به ثبت رسید.
عبور بازار تأمین مالی جمعی از وقفه ماههای گذشته
عملکرد ثبتشده در بهار ۱۴۰۵ نشان میدهد بازار تأمین مالی جمعی توانسته است از وقفه و نااطمینانی ایجادشده در ماههای گذشته عبور کند و بار دیگر در مسیر رشد قرار گیرد.
بخشی از پروژههایی که بهدلیل شرایط جنگی با تأخیر مواجه شده بودند، در این دوره به بازار بازگشتند. ورود دوباره این طرحها در کنار افزایش تقاضای بنگاههای اقتصادی برای جذب منابع، در رشد حجم تأمین مالی فصل بهار مؤثر بوده است.
با این حال، ثبت این رکورد را نمیتوان صرفاً نتیجه افزایش تقاضا دانست و مجموعهای از تغییرات مقرراتی و اجرایی نیز در شکلگیری آن نقش داشتهاند.
اثر اصلاح مقررات بر رشد بازار
اصلاح مقررات فرابورس، افزایش سقف تأمین مالی هر طرح و تسهیل فرایند استفاده از تضامین، از مهمترین عواملی هستند که زمینه افزایش ظرفیت بازار تأمین مالی جمعی را فراهم کردهاند.
افزایش سقف تأمین مالی به کسبوکارها امکان داده است منابع بیشتری را از طریق سکوها جذب کنند. در کنار آن، تسهیل فرایند تضامین نیز بخشی از موانع اجرایی پذیرش و انتشار طرحها را کاهش داده است.
بازگشت پروژههای بهتعویقافتاده و استفاده از ظرفیتهای ایجادشده در مقررات جدید، در نهایت موجب شد حجم تأمین مالی انجامشده در بهار ۱۴۰۵ از تمام دورههای فصلی گذشته بیشتر شود.
افزایش تعداد سکوهای دارای مجوز به ۷۹ سکو
روند توسعه صنعت تأمین مالی جمعی تنها به رشد حجم منابع جذبشده محدود نشده است.
تا پایان بهار ۱۴۰۵، تعداد سکوهای دارای مجوز فعالیت در حوزه تأمین مالی جمعی به ۷۹ سکو رسیده است. این آمار نشان میدهد تنها در سهماهه نخست سال، چهار سکوی جدید به جمع بازیگران این بازار اضافه شدهاند.
افزایش تعداد سکوهای دارای مجوز، در کنار رشد حجم تأمین مالی، بیانگر توسعه تدریجی زیرساختهای این صنعت و افزایش ظرفیت عملیاتی بازار است.
حضور سکوهای بیشتر میتواند امکان پذیرش تعداد بیشتری از طرحهای اقتصادی را فراهم کند و دسترسی بنگاهها به مسیرهای تأمین سرمایه را توسعه دهد.
تأمین مالی جمعی در مسیر بلوغ
عملکرد بازار در بهار ۱۴۰۵ نشان میدهد تأمین مالی جمعی در ایران در حال عبور از مرحله رشد اولیه و ورود به مرحله تازهای از توسعه است.
افزایش حجم منابع جذبشده، توسعه تعداد بازیگران، اصلاح مقررات و افزایش استقبال سرمایهگذاران، ظرفیت این بازار را برای ایفای نقشی گستردهتر در نظام تأمین مالی کشور افزایش داده است.
تأمین مالی جمعی اکنون به یکی از ابزارهای قابلاستفاده برای تأمین سرمایه بنگاههای اقتصادی تبدیل شده است؛ ابزاری که میتواند بخشی از نیاز مالی کسبوکارها را از طریق مشارکت سرمایهگذاران تأمین کند.
در صورت تداوم روند اصلاح مقررات، توسعه زیرساختها و افزایش اعتماد سرمایهگذاران، بازار تأمین مالی جمعی میتواند در ادامه سال ۱۴۰۵ نقش پررنگتری در تأمین سرمایه مورد نیاز بنگاههای اقتصادی و هدایت منابع به سمت طرحهای مولد ایفا کند.
