رئیس مرکز تأمین مالی و توسعه سرمایهگذاری معاونت علمی ریاست جمهوری با تشریح مجموعهای از ابزارهای نوین مالی اعلام کرد که برای شرکتهای دانشبنیان واجد شرایط حقوقی، مسیرهای متنوعی برای تأمین مالی قابل طراحی است. اوراق توسعه فناوری، مدل همافزا، فکتورینگ فناورانه، حساب امنیت انرژی و استفاده از داراییهای نامشهود بهعنوان وثیقه، از مهمترین ابزارهای مطرحشده در این زمینه هستند. تاکنون نزدیک به ۷۹ همت برای بهرهمندی از اوراق توسعه فناوری معرفی شده و نخستین تجربه فکتورینگ فناورانه نیز با حجم ۳۰۰ میلیارد تومان انجام شده است. صندوق نوآوری و شکوفایی همچنین از ایجاد صندوقهای بذری و نیکوکاری با اختصاص هزار میلیارد تومان اعتبار برای هر صندوق خبر داده است.
به گزارش کرادنیوز، به نقل از ایرنا و براساس اعلام معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری، نشست تخصصی «تأمین مالی شرکتهای دانشبنیان در پارادایم جدید» سوم مردادماه ۱۴۰۵، همزمان با برگزاری رویداد راهبردی «معماری نوین حکمرانی علم و فناوری کشور» در سالن اجلاس سران برگزار شد.
در این نشست، اصغر نورالهزاده، رئیس هیأت عامل صندوق نوآوری و شکوفایی، محمدجواد صدریمهر، معاون توسعه اقتصاد دانشبنیان معاونت علمی، حامد رفیعی، رئیس مرکز تأمین مالی و توسعه سرمایهگذاری معاونت علمی و محمدرضا کاشفی، عضو هیأت عامل صندوق نوآوری و شکوفایی حضور داشتند.
همچنین جمعی از فعالان زیستبوم فناوری و نوآوری کشور، از جمله مدیران صندوقهای پژوهش و فناوری، پارکهای علم و فناوری، شتابدهندهها و خانههای خلاق، دیدگاهها، دغدغهها و پیشنهادهای خود را درباره الگوهای جدید تأمین مالی و نقش آنها در توسعه اقتصاد دانشبنیان مطرح کردند.
طراحی مسیر تأمین مالی برای شرکتهای دانشبنیان
حامد رفیعی، رئیس مرکز تأمین مالی و توسعه سرمایهگذاری معاونت علمی، با اشاره به تنوع ابزارهای تأمین مالی در معاونت علمی اظهار کرد: امروز مجموعهای از ابزارهای نوین مالی در اختیار زیستبوم فناوری قرار گرفته و برای هر شرکت دانشبنیانی که از منظر حقوقی شرایط لازم را داشته باشد، میتوان مسیر مناسبی برای تأمین مالی طراحی و اجرا کرد.
وی با تأکید بر توسعه متوازن فناوری در سراسر کشور افزود: معاونت علمی علاوه بر حمایت از شرکتهای دانشبنیان، توسعه فناوری در مناطق کمتر برخوردار را نیز بهعنوان یکی از اولویتهای اصلی خود دنبال میکند.
به گفته رفیعی، همکاریهای مشترکی نیز با معاونت توسعه روستایی و مناطق محروم کشور در این زمینه در دستور کار قرار گرفته است.
معرفی نزدیک به ۷۹ همت برای اوراق توسعه فناوری
رئیس مرکز تأمین مالی و توسعه سرمایهگذاری معاونت علمی در تشریح ابزار «اوراق توسعه فناوری» گفت: این ابزار یکی از مهمترین سازوکارهای طراحیشده برای شرکتهای بزرگ و پیشران به شمار میرود؛ شرکتهایی که علاوه بر توسعه فعالیتهای خود، زنجیرهای از شرکتهای کوچکتر را نیز در مسیر رشد و توسعه همراه میکنند.
رفیعی ادامه داد: تاکنون نزدیک به ۷۹ همت برای بهرهمندی از این ابزار معرفی شده است و در قالب «اوراق توسعه فناوری زنجیرهمحور»، تنها برای یکی از شرکتها، تأمین مالی در مقیاس حدود پنج همت پیشبینی شده است.
وی مدل «همافزا» را یکی دیگر از الگوهای موفق تأمین مالی عنوان کرد و افزود: این مدل با مشارکت انجمن صنایع پیشرفته آغاز شده و اکنون در حال توسعه به سایر انجمنها، شرکتهای سرمایهگذاری خطرپذیر شرکتی و فعالان زیستبوم نوآوری است.
در قالب این الگو، منابع تجمیعشده شرکتها با حمایت صندوق نوآوری و شکوفایی چند برابر میشود و امکان بهرهمندی از تسهیلات و خدمات مالی گستردهتری را فراهم میکند. این سازوکار علاوه بر تأمین سرمایه در گردش، زمینه ایجاد منابع مالی پایدار برای توسعه شرکتهای دانشبنیان را نیز فراهم خواهد کرد.
تبدیل اعتبار خرید مردم به سرمایهگذاری بلندمدت
رفیعی با اشاره به برنامههای معاونت علمی برای توسعه مشارکت مردمی در اقتصاد دانشبنیان، از اجرای الگوی «گام» با عنوان «کارآفرین آینده من» خبر داد.
وی گفت: این طرح با همکاری شبکه بانکی و صنعت بیمه طراحی شده و بر مبنای تبدیل اعتبار خرید روزمره مردم به سرمایهگذاری بلندمدت در زیستبوم فناوری عمل میکند.
براساس این مدل، بخشی از اعتبار خرید ثبتشده افراد در شبکه بانکی و فروشگاهی، در قالب یک سازوکار بیمهای تجمیع میشود و طی یک دوره زمانی به توسعه شرکتهای دانشبنیان اختصاص مییابد.
به گفته رئیس مرکز تأمین مالی و توسعه سرمایهگذاری معاونت علمی، برآوردها نشان میدهد مشارکت میلیونها نفر در این طرح میتواند منابع قابلتوجهی را به سمت اقتصاد دانشبنیان هدایت کند.
راهاندازی حساب امنیت انرژی و توسعه فکتورینگ فناورانه
رفیعی همچنین از راهاندازی «حساب امنیت انرژی» با همکاری صندوقهای پژوهش و فناوری خبر داد و اظهار کرد: در این مدل، منابع مالی برای توسعه پروژههای مرتبط با انرژیهای تجدیدپذیر، بهویژه انرژی خورشیدی، تجمیع میشود و امکان چندبرابر شدن آورده شرکتها فراهم خواهد شد.
وی با اشاره به اهمیت فکتورینگ فناورانه در توسعه کسبوکارهای دانشبنیان خاطرنشان کرد: اجرای فراگیر این ابزار در زیستبوم فناوری میتواند به بسیاری از شرکتهای کوچک و بزرگ کمک کند تا بدون نیاز به استفاده از تسهیلات متعارف بانکی، منابع مالی مورد نیاز خود را تأمین کنند.
نخستین تجربه اجرای فکتورینگ فناورانه در زیستبوم دانشبنیان با حجم ۳۰۰ میلیارد تومان و با همکاری یکی از بانکهای کشور انجام شده است.
رفیعی ابراز امیدواری کرد که صندوقهای پژوهش و فناوری نیز نقش پررنگتری در توسعه این ابزار ایفا کنند.
پذیرش داراییهای نامشهود بهعنوان وثیقه
رئیس مرکز تأمین مالی و توسعه سرمایهگذاری معاونت علمی در ادامه به ظرفیتهای قانون تأمین مالی تولید و زیرساختها اشاره کرد و گفت: این قانون مانند قانون جهش تولید دانشبنیان، ظرفیتهای گستردهای را در اختیار زیستبوم فناوری قرار میدهد.
وی یکی از مهمترین بخشهای این قانون را پذیرش داراییهای نامشهود بهعنوان وثیقه دانست و تصریح کرد: معاونت علمی طی سالهای اخیر تلاش کرده است زمینه پذیرش داراییهای نامشهود در نظام بانکی و بازار سرمایه را فراهم کند.
به گفته رفیعی، با راهاندازی سامانه جامع وثایق، استفاده از داراییهای نامشهود به یکی از محورهای اصلی تأمین مالی نوآورانه در کشور تبدیل خواهد شد.
وی ادامه داد: توسعه ابزارهای مالی مبتنی بر داراییهای نامشهود، از جمله انتشار اوراق در بازار سرمایه، مستلزم مطالبهگری و مشارکت فعال بازیگران زیستبوم فناوری است و اجرای این برنامهها نباید تحت تأثیر شرایط مقطعی قرار گیرد.
حرکت زیستبوم نوآوری به سمت توسعه ظرفیتهای ملی
محمدجواد صدریمهر، معاون توسعه اقتصاد دانشبنیان معاونت علمی ریاست جمهوری، نیز در این نشست تأکید کرد که رویکرد جدید حکمرانی علم و فناوری به معنای نفی اقدامات گذشته نیست.
وی اظهار کرد: آنچه امروز با عنوان پارادایم جدید توسعه اقتصاد دانشبنیان مطرح میشود، حاصل بلوغ زیستبوم فناوری و اقتضائات جدید کشور است.
صدریمهر افزود: هدف این رویکرد آن است که صندوقهای پژوهش و فناوری، شتابدهندهها و سایر بازیگران زیستبوم، از تمرکز صرف بر ارزشآفرینی برای چند شرکت، به سمت ایفای نقش در اقتدارآفرینی و توسعه ظرفیتهای ملی حرکت کنند.
وی خاطرنشان کرد: برگزاری چنین نشستهایی به همراستاسازی بخشهای مختلف زیستبوم با سیاستگذار کمک میکند و زمینهای فراهم میسازد تا هر یک از بازیگران، جایگاه و سهم خود را در معماری نوین حکمرانی علم و فناوری کشور بازتعریف کنند.
صدریمهر تأکید کرد: رویداد «معماری نوین حکمرانی علم و فناوری کشور» فرصتی برای جانمایی نقش تمامی حلقههای زنجیره نوآوری است تا هر بخش بتواند سهم خود را در توسعه اقتصاد دانشبنیان، تقویت اقتدار ملی و تحقق اهداف کلان کشور ایفا کند.
تقویت نقش صندوقها و بازار سرمایه در تأمین مالی فناوری
اصغر نورالهزاده، رئیس هیأت عامل صندوق نوآوری و شکوفایی، نیز با جمعبندی مباحث مطرحشده، بر ضرورت توسعه ابزارهای حمایتی، تقویت نقش صندوقهای پژوهش و فناوری و بهرهگیری از ظرفیت بازار سرمایه در تأمین مالی شرکتهای دانشبنیان تأکید کرد.
وی گفت: پیش از ابلاغ نهایی برخی دستورالعملها و شیوهنامهها، دیدگاهها و نظرات فعالان زیستبوم فناوری دریافت خواهد شد تا اجرای برنامهها با مشارکت حداکثری و اثربخشی بیشتری همراه باشد.
نورالهزاده با اشاره به حمایت از خانههای خلاق و شتابدهندهها افزود: خانههای خلاقی که در قالب شتابدهندههای دارای گرید دانشبنیان فعالیت میکنند، میتوانند بهطور مستقیم از حمایتهای صندوق بهرهمند شوند.
به گفته وی، در سایر موارد نیز تلاش خواهد شد با همکاری معاونت علمی و صندوقهای پژوهش و فناوری، سازوکارهای حمایتی مناسب طراحی و اجرا شود.
رئیس هیأت عامل صندوق نوآوری و شکوفایی، توسعه نقش صندوقهای جامع و تخصصی را یکی از محورهای مهم ارتقای نظام تأمین مالی فناوری دانست و گفت: امکان ایفای نقش صندوقهای تخصصی در قالب سرمایهگذاری محدود و بهرهگیری از ظرفیت آنها بهجای ایجاد ساختارهای موازی، در دستور بررسی قرار گرفته است.
وی همچنین استفاده از ظرفیتهای بازار سرمایه برای تجهیز منابع مالی را یکی از اولویتهای مشترک صندوق نوآوری و معاونت علمی عنوان کرد.
نورالهزاده تشکیل کنسرسیوم میان صندوقهای پژوهش و فناوری برای صدور ضمانتنامه را از دیگر برنامههای پیشبینیشده دانست و گفت: ضوابط لازم برای ایجاد این کنسرسیومها تدوین و ابلاغ خواهد شد تا صندوقها بتوانند با همکاری یکدیگر و با استفاده از ظرفیت صندوق نوآوری، خدمات ضمانتی گستردهتری به شرکتهای دانشبنیان ارائه کنند.
اختصاص اعتبار به صندوقهای بذری و نیکوکاری
رئیس هیأت عامل صندوق نوآوری و شکوفایی با تأکید بر توجه ویژه به تیمهای استارتاپی و هستههای نوآور، از راهاندازی صندوقهای جدید در این حوزه خبر داد.
وی گفت: صندوق نوآوری در حال ایجاد صندوقهای «بذری» و «نیکوکاری» با هدف حمایت از تیمهای نوپا و استارتاپی است و برای هر یک از این صندوقها، هزار میلیارد تومان اعتبار در سال جاری اختصاص یافته است.
نورالهزاده ادامه داد: در این الگو، اصل سرمایه مشارکتکنندگان از سوی صندوق تضمین میشود و سرمایهگذاران میتوانند با اطمینان بیشتری در توسعه کسبوکارهای نوآور و فناور مشارکت کنند.
وی با اشاره به سیاستهای اهرمی صندوق نوآوری و شکوفایی خاطرنشان کرد: مدلهای اهرمی تعریفشده برای بانکها، صندوقهای پژوهش و فناوری و شرکتهای سرمایهگذاری خطرپذیر، متناسب با ظرفیت و مأموریت هر یک طراحی شده است.
به گفته وی، هدف اصلی این رویکرد، هدایت منابع مالی به سمت توسعه فناوری و تحقق اهداف پیشبینیشده در قوانین بالادستی است.
رئیس هیأت عامل صندوق نوآوری و شکوفایی افزود: این صندوق آمادگی دارد با استفاده از ابزارهای پوشش ریسک، زمینه حضور گستردهتر سرمایهگذاران در زیستبوم فناوری را فراهم کند و سازوکارهای لازم برای مدیریت و کاهش ریسک سرمایهگذاری در شرکتهای دانشبنیان نیز در حال توسعه است.
وی همچنین به ظرفیتهای قانون جهش تولید دانشبنیان در حوزه اعتبار مالیاتی اشاره کرد و گفت: امکان بهرهگیری صندوقهای پژوهش و فناوری از برخی ظرفیتهای این قانون، با همکاری معاونت علمی در حال بررسی است.
در بخش پایانی این نشست، مدیران عامل صندوقهای پژوهش و فناوری، شتابدهندهها و سایر فعالان زیستبوم نوآوری بر ضرورت تقویت نقش صندوقهای پژوهش و فناوری، توسعه ابزارهای نوین مالی و افزایش هماهنگی میان سیاستگذار و بازیگران اجرایی تأکید کردند.
